పశువులకు ప్రాణాంతక వ్యాధుల నివారణ టీకాలు తప్పనిసరి: వ్యాధి నిర్ధారణ ప్రయోగశాల, నెల్లూరు

నెల్లూరు జిల్లాలో పశువులకు, జీవాలకు రాబోవు వర్షాకాలాన్ని పురస్కరించుకుని రావలసిన జబ్బవాపు, చిటికె(నేల మురక వ్యాధి ) , గొంతువాపు మరియు నీలి నాలుక వ్యాధి నివారణ ఉచిత టీకాల క్యాలెండర్ విడుదల – పశుపోషకులు, రైతులు ఈ సదవకాశాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవాలని పిలుపు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, పశుసంవర్ధక శాఖ ఆదేశాల ప్రకారం 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గాను పశుసంపదను వివిధ రకాల ప్రాణాంతక సాంక్రమిక వ్యాధుల నుండి ముందస్తుగా రక్షించడానికి జిల్లా వ్యాప్తంగా ఉచిత నివారణ టీకాల కార్యక్రమం షెడ్యూల్ విడుదల చేయబడింది. నెల్లూరు జిల్లాలోని పశుపోషకులు, రైతులు, మరియు గొర్రెల పెంపకందారులు అందరూ తమ జీవాలకు సకాలంలో ఈ నివారణ టీకాలు వేయించి, తద్వారా వాటి ప్రాణాలను కాపాడుకోవడమే కాకుండా తమ ఆర్థిక జీవనోపాధిని సురక్షితం చేసుకోవాలని నెల్లూరు పశు వ్యాధి నిర్ధారణ ప్రయోగశాల (ADDL) సహాయ సంచాలకులు (అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్) ఒక ప్రకటనలో కోరారు.
వర్షాకాలం ప్రారంభమయ్యే ఈ తరుణంలో పశువులలో మరియు గొర్రెలు, మేకలలో వచ్చే విభిన్న రకాల వ్యాధులు తీవ్ర రూపం దాల్చే అవకాశం ఉంది. ఈ ముందస్తు వ్యాధి నిరోధక టీకాల కార్యక్రమాలు నిర్దేశిత గడువు లోపల మాత్రమే నిర్వహించబడతాయి.
ఉచిత నివారణ టీకాల కాలపట్టిక (Vaccination Schedule 2026-27):
జబ్బవాపు వ్యాధి (Black Quarter – BQ): 10.06.2026 నుండి 30.06.2026 వరకు
చిటికె వ్యాధి /నేల మురక వ్యాధి (Enterotoxemia – ET): 15.06.2026 నుండి 15.07.2026 వరకు
గొంతువాపు వ్యాధి (Haemorrhagic Septicaemia – HS): 25.06.2026 నుండి 25.07.2026 వరకు
నీలి నాలుక వ్యాధి (Bluetongue – BT): 01.07.2026 నుండి 30.07.2026 వరకు
వ్యాధుల వివరాలు, వాటి తీవ్రత మరియు లక్షణాలు:
1. జబ్బవాపు వ్యాధి (Black Quarter – BQ):
నిర్దే శిత గడువు: జూన్ 10 నుండి జూన్ 30, 2026 వరకు.
తీవ్రత: జబ్బవాపు అనేది ప్రధానంగా ఆవులు, గేదెలు మరియు ఎదుగుతున్న దూడలలో వచ్చే అత్యంత తీవ్రమైన బాక్టీరియా సంబంధిత వ్యాధి. క్లోస్ట్రిడియం చావువై అనే బాక్టీరియా వల్ల ఈ వ్యాధి సోకుతుంది.
లక్షణాలు: ఈ వ్యాధి బారిన పడిన పశువులలో వెనుక లేదా ముందరి జబ్బల కండరాలు తీవ్రంగా వాచిపోతాయి. ఆ వాపు ఉన్న భాగంలో చేత్తో నొక్కినప్పుడు గ్యాస్ నిండినట్లుగా ‘చర్ చర్’ అనే శబ్దం (crepitating sound) వస్తుంది. పశువులకు తీవ్రమైన జ్వరం రావడం, నడవలేక కుంటడం జరుగుతుంది. వ్యాధి సోకిన పశువులు 24 నుండి 48 గంటల వ్యవధిలోనే నొప్పితో విలవిలలాడుతూ మరణిస్తాయి. దీని నివారణకు ముందస్తు టీకాలు ఏకైక మార్గం.
2. చిటికె వ్యాధి / నేల మురక వ్యాధి(Enterotoxemia – ET):
నిర్దేశిత గడువు: జూన్ 15 నుండి జూలై 15, 2026 వరకు.
తీవ్రత: చిటికె వ్యాధిని “పల్పీ కిడ్నీ డిసీజ్” అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది గొర్రెలు మరియు మేకలలో క్లోస్ట్రిడియం పెర్‌ఫ్రింజెన్స్ రకం-డి అనే బాక్టీరియా విడుదల చేసే విషపూరిత టాక్సిన్స్ వల్ల వస్తుంది.
లక్షణాలు: ముఖ్యంగా వర్షాకాలంలో కొత్త పచ్చగడ్డి మొలిచే సమయంలో, ఆహారపు అలవాట్లలో ఒక్కసారిగా మార్పులు రావడం వల్ల జీవాల ప్రేగులలో ఈ బాక్టీరియా వేగంగా వృద్ధి చెంది విషాన్ని విడుదల చేస్తుంది. ఈ వ్యాధి సోకిన గొర్రెలు ఏ విధమైన బాహ్య లక్షణాలు చూపించకుండానే విలవిలలాడుతూ ‘చిటికెలో’ హఠాత్తుగా కిందపడి మరణిస్తాయి. కొన్ని జీవాలలో నోటి నుండి నురగలు రావడం, వెనుకకు తల తిప్పి పడిపోవడం చూస్తాము. ముందస్తుగా గొర్రెలన్నింటికీ ఈటీ టీకాలు వేయించడం తప్పనిసరి.
3. గొంతువాపు వ్యాధి (Haemorrhagic Septicaemia – HS):
నిర్దేశిత గడువు: జూన్ 25 నుండి జూలై 25, 2026 వరకు.
తీవ్రత: గొంతువాపు వ్యాధి ఆవులు మరియు ముఖ్యంగా గేదెలలో వచ్చే అత్యంత ప్రమాదకరమైన మరియు వేగంగా వ్యాపించే అంటువ్యాధి. ఇది పాశ్చరెల్లా మల్టోసిడా అనే బాక్టీరియా ద్వారా సంభవిస్తుంది.
లక్షణాలు: వర్షాకాలంలో గాలిలోని తేమ మారినప్పుడు పశువులలో రోగనిరోధక శక్తి తగ్గి ఈ వ్యాధి ప్రబలుతుంది. ఈ వ్యాధి సోకిన పశువులకు 105 నుండి 107 డిగ్రీల వరకు తీవ్రమైన జ్వరం వస్తుంది. గొంతు మరియు దవడ క్రింది భాగంలో పెద్ద వాపు రావడం వల్ల శ్వాసనాళం నొక్కబడి పశువులు ఊపిరి పీల్చుకోవడానికి తీవ్రంగా ఇబ్బంది పడతాయి. పశువు నోటి నుండి లాలాజలం ధారలుగా కారుతుంది మరియు శ్వాస పీల్చేటప్పుడు ఘర ఘర అనే పెద్ద శబ్దం వస్తుంది. సరైన సమయంలో టీకాలు వేయించకపోతే, వ్యాధి సోకిన కొన్ని గంటల్లోనే గేదెలు ఊపిరి ఆడక మరణిస్తాయి.
4. నీలి నాలుక వ్యాధి (Bluetongue – BT):
నిర్దేశిత గడువు: జూలై 1 నుండి జూలై 30, 2026 వరకు.
తీవ్రత: నీలి నాలుక వ్యాధి అనేది కులికాయిడెస్ అనే చిన్న దోమల (biting midges) ద్వారా ఒక గొర్రె నుండి మరొక గొర్రెకు వ్యాపించే ఒక వైరస్ సంబంధిత వ్యాధి.
లక్షణాలు: ఈ వ్యాధి సోకిన జీవాలకు అధిక జ్వరం రావడం, ముక్కు మరియు నోటి నుండి నిరంతరంగా లాలాజలం, చీము వంటి స్రావాలు కారడం జరుగుతుంది. నోటి లోపల, పెదవులపై పుండ్లు పడటం వల్ల గొర్రెలు మేత మేయలేవు. ముఖం, పెదవులు, చెవులు వాచిపోతాయి. తీవ్రమైన పరిస్థితుల్లో రక్తం సరిగ్గా ప్రసరించక నాలుక నీలం లేదా ముదురు రంగులోకి మారుతుంది, అందుకే దీనిని నీలి నాలుక వ్యాధి అంటారు. ఈ వ్యాధి వల్ల గొర్రెలు తీవ్రంగా చిక్కిపోవడమే కాకుండా మరణాల రేటు కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది.
టీకాలు వేయించడం యొక్క విశిష్టత మరియు ప్రాముఖ్యత:
ఈ నాలుగు రకాల వ్యాధులు పశుపోషణ రంగంలో భారీ ఆర్థిక నష్టాన్ని కలిగించే మహమ్మారులు. ఒకసారి వ్యాధి సోకిన తర్వాత ఎంత ఖరీదైన వైద్యం చేసినా పశువులను బ్రతికించుకోవడం చాలా కష్టతరమైన విషయం. పశువు లేదా జీవం చనిపోతే రైతు కుటుంబం కోలుకోలేని ఆర్థిక సంక్షోభంలో పడుతుంది. కాబట్టి, “నివారణే మేలు” అనే సామెత ప్రకారం ముందస్తుగా ఉచితంగా ప్రభుత్వ పంపిణీ చేసే టీకాలను వేయించడమే ఏకైక సురక్షితమైన మార్గం. ఈ వ్యాధి నిరోధక టీకాలు పశువుల శరీరంలో నిర్దేశిత వ్యాధులపై పోరాడే శక్తిని (Antibodies) పెంపొందిస్తాయి.
రైతులకు ముఖ్య సూచనలు:
ట్యాగింగ్ తప్పనిసరి: టీకాలు వేసే సమయంలో పశువైద్య సిబ్బంది పశువులకు మరియు జీవాలకు గుర్తింపు కొరకు చెవిపోగులు (ట్యాగ్‌లు) వేస్తారు. ట్యాగ్ లేని అర్హత కలిగిన అన్ని పశువులకు విధిగా ట్యాగింగ్ చేయించుకోవాలి.
ఆధార్ మరియు మొబైల్ నంబర్: రైతులు టీకాలు వేయించుకునేటప్పుడు తమ ఆధార్ కార్డు మరియు రిజిస్టర్డ్ మొబైల్ నంబరును పశువైద్య సిబ్బందికి అందుబాటులో ఉంచాలి. ఈ వివరాల ఆధారంగానే కేంద్ర ప్రభుత్వ ‘భారత్ పశుధన్ పోర్టల్’ (NDLM) లో ఆన్‌లైన్ లేదా ఆఫ్‌లైన్ ద్వారా ప్రతి పశువు యొక్క టీకా వివరాలను నమోదు చేయడం తప్పనిసరి.
కోల్డ్ చైన్ మెయింటెనెన్స్: టీకాల నిల్వలో మరియు రవాణాలో కోల్డ్ చైన్ (శీతలీకరణ విధానం) ఖచ్చితంగా పాటించడం జరుగుతుంది, తద్వారా టీకా యొక్క సామర్థ్యం దెబ్బతినకుండా పటిష్టంగా ఉంటుంది.

నెల్లూరు జిల్లాలోని పాడిరైతులు, మరియు గొర్రెల పెంపకందారుల సంఘాల ప్రతినిధులు అందరూ చొరవ తీసుకుని తమ గ్రామాల్లోని అర్హత గల అన్ని పశువులకు మరియు జీవాలకు ఈ నివారణ టీకాలు వేయించి, జిల్లాలో ఈ వ్యాధుల వ్యాప్తిని మరియు తద్వారా జరిగే పశు నష్టాన్ని అరికట్టాల్సిందిగా సహాయ సంచాలకులు పిలుపునిచ్చారు.