స్క్రీన్ ముందు పెరుగుతున్న పిల్లలు – మానసిక ఆరోగ్యంపై ప్రభావం
సాంకేతికత అవసరమే.. కానీ పిల్లల బాల్యాన్ని స్క్రీన్కు అప్పగించకూడదు
డా. కె.టి.సి. పాపారాయుడు
Psychologist & District Career Mental Health Counsellor
నేటి ప్రపంచంలో సాంకేతికత మన జీవితంలో ఒక భాగంగా మారిపోయింది. స్మార్ట్ఫోన్, టాబ్లెట్, కంప్యూటర్, టెలివిజన్ వంటి డిజిటల్ పరికరాలు పిల్లల చదువు, సమాచారం, వినోదానికి ఉపయోగపడుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ఆన్లైన్ విద్య, విద్యా యాప్లు, డిజిటల్ పాఠ్యాంశాలు పిల్లలకు అనేక అవకాశాలను అందిస్తున్నాయి. అయితే అవసరానికి మించి స్క్రీన్ ముందు గడిపే సమయం పిల్లల శారీరక, మానసిక, సామాజిక అభివృద్ధిపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
చిన్నపిల్లలు ఏడుస్తున్నప్పుడు ఫోన్ చూపించడం, భోజనం చేయించడానికి మొబైల్ ఇవ్వడం, ఖాళీగా ఉన్నప్పుడు వీడియోలు చూపించడం వంటి అలవాట్లు క్రమంగా పిల్లల రోజువారీ జీవితంలో భాగమవుతున్నాయి. మొదట తల్లిదండ్రులకు ఇది సులభమైన పరిష్కారంలా కనిపించినా, పిల్లలకు స్క్రీన్ ఒక అలవాటుగా మారకుండా జాగ్రత్త వహించడం అవసరం.
ఎక్కువ సమయం స్క్రీన్తో గడిపే పిల్లలు ఆటలు, పుస్తక పఠనం, కుటుంబ సభ్యులతో సంభాషణ, స్నేహితులతో ప్రత్యక్షంగా గడిపే సమయం వంటి కార్యకలాపాలకు తక్కువ సమయం కేటాయించే అవకాశం ఉంది. పిల్లల అభివృద్ధికి కేవలం సమాచారం సరిపోదు. ఇతరులతో మాట్లాడటం, కలిసి ఆడటం, ప్రశ్నలు అడగడం, సమస్యలను పరిష్కరించడం, భావోద్వేగాలను వ్యక్తపరచడం వంటి అనుభవాలు కూడా ఎంతో అవసరం.
స్క్రీన్ వినియోగం ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు నిద్ర సమయం, ఏకాగ్రత, శారీరక చురుకుదనం వంటి అంశాలు కూడా ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా నిద్రకు ముందు ఎక్కువసేపు స్క్రీన్ ఉపయోగించడం వల్ల నిద్రకు సంబంధించిన అలవాట్లు దెబ్బతినవచ్చు. తగిన నిద్ర లేకపోవడం పిల్లల చదువు, మానసిక స్థితి, రోజువారీ ప్రవర్తనపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
అయితే స్క్రీన్ పూర్తిగా చెడ్డదని చెప్పడం సరైంది కాదు. పిల్లల వయస్సుకు తగిన విద్యా కంటెంట్, ఆన్లైన్ అభ్యాసం, సృజనాత్మక కార్యక్రమాలు వంటి వాటిని పరిమితంగా మరియు తల్లిదండ్రుల పర్యవేక్షణలో ఉపయోగిస్తే ప్రయోజనం ఉంటుంది. సమస్య స్క్రీన్లో కాదు.. దాన్ని ఎంతసేపు, ఎలా, ఏ ఉద్దేశంతో ఉపయోగిస్తున్నామన్నదే ముఖ్యమైన విషయం.
పిల్లలకు నియమాలు పెట్టే ముందు తల్లిదండ్రులు తమ స్క్రీన్ అలవాట్లను కూడా పరిశీలించుకోవాలి. పిల్లలు తల్లిదండ్రులు చెప్పేది మాత్రమే కాకుండా, వారు చేసే పనులను కూడా గమనించి నేర్చుకుంటారు. అందువల్ల “ఫోన్ చూడకూడదు” అని పిల్లలకు చెప్పే ముందు.. తల్లిదండ్రులు కూడా కుటుంబంతో గడిపే సమయంలో ఫోన్ను పక్కన పెట్టే అలవాటు చేసుకోవాలి.
పిల్లలతో కలిసి రోజులో కొంత సమయం మాట్లాడటం, ఆటలు ఆడటం, పుస్తకాలు చదవడం, బయట ఆడుకునేలా ప్రోత్సహించడం, కుటుంబ కార్యకలాపాల్లో పాల్గొనేలా చేయడం ద్వారా స్క్రీన్కు ప్రత్యామ్నాయమైన ఆరోగ్యకరమైన అలవాట్లను పెంచవచ్చు. స్క్రీన్ సమయాన్ని తగ్గించడం అంటే కేవలం ఫోన్ను తీసేయడం కాదు.. దాని స్థానంలో పిల్లలకు మంచి అనుభవాలను అందించడం.
పిల్లలు స్క్రీన్ ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు ఏం చూస్తున్నారు? ఎవరితో మాట్లాడుతున్నారు? వారి వయస్సుకు ఆ కంటెంట్ సరిపోతుందా? వంటి విషయాలపై తల్లిదండ్రులు అవగాహన కలిగి ఉండాలి. అదే సమయంలో ప్రతి విషయాన్నీ నిషేధించడం కంటే, డిజిటల్ ప్రపంచాన్ని బాధ్యతగా ఉపయోగించడం గురించి పిల్లలకు నేర్పించడం కూడా అవసరం.
పిల్లల్లో నిద్ర, చదువు, కుటుంబ సంబంధాలు లేదా రోజువారీ కార్యకలాపాల్లో గణనీయమైన మార్పులు కనిపిస్తే తల్లిదండ్రులు శ్రద్ధ వహించాలి. అవసరమైతే ఉపాధ్యాయులు, కౌన్సెలర్లు లేదా మానసిక ఆరోగ్య నిపుణుల సహాయం తీసుకోవాలి.
పిల్లల చేతిలో స్మార్ట్ఫోన్ ఉండటం కంటే.. వారి మనసులో సంతోషం, ఆత్మవిశ్వాసం, సృజనాత్మకత ఉండటం ముఖ్యమైనది.
సాంకేతికతను పిల్లల అభివృద్ధికి ఉపయోగించుకుందాం.. కానీ పిల్లల బాల్యాన్ని మొత్తం స్క్రీన్కు అప్పగించకూడదు. స్క్రీన్కు సమయం కేటాయించడంతో పాటు.. పిల్లల కోసం మన సమయాన్ని కూడా కేటాయిద్దాం.
పిల్లలకు స్క్రీన్ కంటే సంబంధాలు అవసరం.. వీడియోల కంటే సంభాషణ అవసరం.. సమాచారం కంటే అనుభవం అవసరం. పిల్లల మానసిక ఆరోగ్యాన్ని కాపాడే బాధ్యత మనందరిదీ.
