కెరీర్ ఎంపికలో విద్యార్థులు చేస్తున్న ప్రధాన తప్పులు
సరైన నిర్ణయం భవిష్యత్తుకు బలమైన పునాది
డా. కె.టి.సి. పాపారాయుడు
Psychologist & District Career Mental Health Counsellor
విద్యార్థి జీవితంలో పదో తరగతి, ఇంటర్మీడియట్, డిగ్రీ వంటి దశలు ఎంతో కీలకమైనవి. ముఖ్యంగా చదువు పూర్తయిన తర్వాత ఏ రంగాన్ని ఎంచుకోవాలి? ఏ కోర్సులో చేరాలి? భవిష్యత్తులో ఏ ఉద్యోగం చేయాలి? అనే ప్రశ్నలు విద్యార్థులను మాత్రమే కాకుండా తల్లిదండ్రులను కూడా ఆలోచనలో పడేస్తుంటాయి. ఒకప్పుడు “డాక్టర్, ఇంజనీర్, టీచర్” వంటి కొన్ని పరిమిత కెరీర్ ఎంపికలే ఎక్కువగా కనిపించేవి. కానీ నేటి ప్రపంచంలో విద్యార్థులకు అనేక రకాల విద్యా, ఉద్యోగ, వ్యాపార అవకాశాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. అవకాశాలు పెరిగిన కొద్దీ కెరీర్ ఎంపికలో గందరగోళం కూడా పెరుగుతోంది.
కెరీర్ ఎంపిక అనేది కేవలం ఒక కోర్సును ఎంచుకోవడం కాదు. అది మన భవిష్యత్ జీవితానికి ఒక దిశను ఎంచుకోవడం. అందుకే ఈ నిర్ణయం తొందరపాటుతో కాకుండా, అవగాహనతో తీసుకోవాలి.
అయితే చాలామంది విద్యార్థులు కెరీర్ ఎంపిక సమయంలో కొన్ని సాధారణ తప్పులు చేస్తున్నారు. వాటిలో మొదటిది ఇతరులను చూసి నిర్ణయం తీసుకోవడం. స్నేహితుడు ఒక కోర్సులో చేరితే తాను కూడా అదే కోర్సులో చేరాలని అనుకోవడం, బంధువుల పిల్లలు ఒక రంగంలో విజయం సాధించారని అదే రంగాన్ని ఎంచుకోవడం సాధారణంగా కనిపిస్తుంది. కానీ ప్రతి విద్యార్థి సామర్థ్యం, ఆసక్తి, వ్యక్తిత్వం, అభిరుచులు ఒకేలా ఉండవు. ఇతరులకు సరిపోయిన కెరీర్ మనకు కూడా సరిపోతుందని భావించడం సరైన నిర్ణయం కాదు.
మరో ముఖ్యమైన అంశం తల్లిదండ్రుల ఒత్తిడి. పిల్లల భవిష్యత్తు గురించి తల్లిదండ్రులు ఆలోచించడం సహజం. తమ అనుభవంతో వారు మంచి సలహా ఇవ్వవచ్చు. అయితే పిల్లల ఆసక్తి, సామర్థ్యాలను పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా “నువ్వు ఇదే చదవాలి”, “ఈ ఉద్యోగమే చేయాలి” అని ఒత్తిడి చేయడం వల్ల విద్యార్థుల్లో చదువుపై ఆసక్తి తగ్గే అవకాశం ఉంది. తల్లిదండ్రులు పిల్లల కోసం నిర్ణయం తీసుకోవడం కంటే, పిల్లలు సరైన నిర్ణయం తీసుకునేలా వారికి మార్గనిర్దేశం చేయడం మరింత ప్రయోజనకరం.
కెరీర్ ఎంపికలో మరో సాధారణ తప్పు జీతాన్ని మాత్రమే ప్రమాణంగా తీసుకోవడం. ఎక్కువ జీతం వస్తుందని ఒక కోర్సును ఎంచుకోవడం మాత్రమే సరైన కెరీర్ నిర్ణయం కాదు. ఆ పని పట్ల ఆసక్తి ఉందా? అవసరమైన నైపుణ్యాలు మనలో ఉన్నాయా? ఆ రంగంలో మనం దీర్ఘకాలం కొనసాగగలమా? ఎదుగుదలకు అవకాశాలు ఉన్నాయా? వంటి ప్రశ్నలకు కూడా సమాధానాలు వెతకాలి. డబ్బు మాత్రమే కెరీర్ విజయానికి ప్రమాణం కాదు.
అదేవిధంగా మార్కులను మాత్రమే ఆధారంగా చేసుకుని కెరీర్ను నిర్ణయించడం కూడా సరైన విధానం కాదు. మంచి మార్కులు విద్యార్థి కృషిని, విద్యా సామర్థ్యాన్ని తెలియజేస్తాయి. కానీ ఒక విద్యార్థి ప్రతిభను మార్కులతో మాత్రమే కొలవలేం. కమ్యూనికేషన్, సృజనాత్మకత, సమస్య పరిష్కార సామర్థ్యం, నాయకత్వ లక్షణాలు, సాంకేతిక నైపుణ్యాలు, ఇతరులతో కలిసి పనిచేసే సామర్థ్యం వంటి అనేక అంశాలు భవిష్యత్ కెరీర్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
ఇక సోషల్ మీడియా ప్రభావం కూడా విద్యార్థుల కెరీర్ నిర్ణయాలపై కనిపిస్తోంది. సోషల్ మీడియాలో ఒక వ్యక్తి ఒక రంగంలో సాధించిన విజయాన్ని చూసి, ఆ విజయానికి దారితీసిన విద్య, శిక్షణ, కృషి, పోటీ వంటి విషయాలను తెలుసుకోకుండా అదే రంగాన్ని ఎంచుకోవడం మంచిది కాదు. సోషల్ మీడియాలో కనిపించేది విజయానికి సంబంధించిన ఒక భాగం మాత్రమే. కెరీర్ నిర్ణయం మాత్రం వాస్తవ సమాచారం ఆధారంగా ఉండాలి.
కొంతమంది విద్యార్థులు తాము ఎంచుకోవాలనుకుంటున్న కోర్సు లేదా ఉద్యోగం గురించి పూర్తిగా సమాచారం సేకరించకుండానే నిర్ణయం తీసుకుంటారు. ఆ కోర్సుకు ఏ అర్హతలు అవసరం? ప్రవేశ పరీక్షలు ఉన్నాయా? ఎంతకాలం చదవాలి? చదువు పూర్తయిన తర్వాత ఎలాంటి అవకాశాలు ఉంటాయి? ఏ నైపుణ్యాలు అవసరం? భవిష్యత్తులో ఆ రంగంలో మార్పులు ఎలా ఉండవచ్చు? వంటి విషయాలను ముందుగానే తెలుసుకోవాలి.
అందుకే ప్రతి విద్యార్థి కెరీర్ ఎంపికకు ముందు “నాకు ఏం ఇష్టం?” “నేను ఏ పనిని బాగా చేయగలను?” “నా బలాలు ఏమిటి?” “నా లక్ష్యం ఏమిటి?” అనే ప్రశ్నలను తనను తాను అడగాలి. తన ఆసక్తి, సామర్థ్యం, వ్యక్తిత్వం, లక్ష్యాలను అర్థం చేసుకున్న తర్వాతే కెరీర్ అవకాశాలను పరిశీలించడం మంచిది.
ఇక్కడ కెరీర్ కౌన్సెలింగ్ ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. కెరీర్ కౌన్సెలింగ్ అంటే విద్యార్థికి ఒక కోర్సు లేదా ఉద్యోగాన్ని బలవంతంగా సూచించడం కాదు. విద్యార్థి ఆసక్తులు, సామర్థ్యాలు, వ్యక్తిత్వ లక్షణాలు, విద్యా నేపథ్యం, లక్ష్యాలను అర్థం చేసుకుని అందుబాటులో ఉన్న అవకాశాలను పరిశీలించడానికి సహాయం చేయడం. సరైన సమయంలో సరైన సమాచారం లభిస్తే విద్యార్థి గందరగోళం నుంచి బయటపడి ఆత్మవిశ్వాసంతో నిర్ణయం తీసుకోగలడు.
కెరీర్ ఎంపికలో మానసిక ఆరోగ్యాన్ని కూడా నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. తల్లిదండ్రుల అంచనాలు, ఇతరులతో పోలికలు, వైఫల్యం భయం, భవిష్యత్తుపై ఆందోళన వంటి అంశాలు విద్యార్థులపై ఒత్తిడిని పెంచవచ్చు. అందువల్ల కెరీర్ ప్లానింగ్తో పాటు ఒత్తిడిని నిర్వహించడం, భావోద్వేగాలను అర్థం చేసుకోవడం, ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచుకోవడం, నిర్ణయం తీసుకునే సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేసుకోవడం కూడా అవసరం.
తల్లిదండ్రులు పిల్లలను ఇతర పిల్లలతో పోల్చకుండా, వారి ప్రత్యేకతను గుర్తించాలి. “వాడు ఇంత మార్కులు తెచ్చాడు, నువ్వెందుకు తేలేదు?” అనే ప్రశ్న కంటే “నీకు ఏ రంగం అంటే ఇష్టం? నీకు ఏ విషయంలో సహాయం కావాలి?” అనే ప్రశ్న పిల్లల్లో ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచుతుంది. పిల్లలతో మాట్లాడటం మాత్రమే కాదు, వారిని వినడం కూడా తల్లిదండ్రుల బాధ్యత.
అలాగే విద్యార్థులు ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి—కెరీర్ ఎంపికలో మొదటి నిర్ణయమే జీవితాంతం మారని నిర్ణయం కాదు. కాలానుగుణంగా కొత్త నైపుణ్యాలు నేర్చుకోవచ్చు. ఉన్నత విద్య, శిక్షణ, అనుభవం ద్వారా కెరీర్లో మార్పులు చేసుకునే అవకాశాలు నేటి ప్రపంచంలో ఉన్నాయి. కాబట్టి కెరీర్ గురించి ఆలోచించేటప్పుడు భయపడటం కంటే, సరైన సమాచారాన్ని సేకరించి ఆలోచనాత్మకంగా ముందుకు సాగడం ముఖ్యం.
చివరగా చెప్పాలంటే, ప్రతి విద్యార్థి ఒకే మార్గంలో ప్రయాణించాల్సిన అవసరం లేదు. ఒకరికి విజయాన్ని ఇచ్చిన మార్గం మరొకరికి కూడా అదే ఫలితాన్ని ఇస్తుందని చెప్పలేం. తన ఆసక్తిని గుర్తించడం, తన సామర్థ్యాన్ని అర్థం చేసుకోవడం, సరైన సమాచారాన్ని సేకరించడం, నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం, మానసిక ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడం—ఇవే మంచి కెరీర్ నిర్ణయానికి పునాదులు.
“ఇతరుల విజయాన్ని చూసి మన కెరీర్ను ఎంచుకోకండి. మన సామర్థ్యాన్ని గుర్తించి మన భవిష్యత్తును నిర్మించుకుందాం.”
విద్యార్థి సరైన సమయంలో సరైన నిర్ణయం తీసుకుంటే, అది కేవలం మంచి ఉద్యోగానికి మాత్రమే కాదు—ఆత్మవిశ్వాసంతో, సంతృప్తితో కూడిన మంచి జీవితానికి కూడా మార్గం చూపుతుంది.
డా!! కె టి సి పాపారాయుడు
Psychologist & District & Career Mental Health Counsellor


