తల్లిదండ్రుల ఒత్తిడి – పిల్లలపై ప్రభావం
ప్రేమతో చెప్పే మాటే ప్రోత్సాహమా.. ఒత్తిడిగా మారుతోందా?
డా. కె.టి.సి. పాపారాయుడు
Psychologist & District Career Mental Health Counsellor
కనిగిరి: పిల్లల భవిష్యత్తు బాగుండాలని ప్రతి తల్లిదండ్రి కోరుకుంటారు. తమ పిల్లలు మంచి చదువులు చదవాలి, మంచి ఉద్యోగం సాధించాలి, జీవితంలో ఉన్నత స్థాయికి చేరుకోవాలని ఆశించడం సహజమే. అయితే పిల్లల మంచి కోసం తల్లిదండ్రులు చేసే ప్రయత్నం ఒక దశలో ఒత్తిడిగా మారితే.. అదే పిల్లల మానసిక ఆరోగ్యంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.ప్రస్తుతం విద్యార్థులపై చదువు, పరీక్షలు, మార్కులు, ర్యాంకులు, కెరీర్ ఎంపిక వంటి అంశాలకు సంబంధించి అంచనాలు పెరుగుతున్నాయి. “ఇంకా ఎక్కువ మార్కులు రావాలి”, “పక్కింటి అబ్బాయికి ఇన్ని మార్కులు వచ్చాయి”, “నీ ఫ్రెండ్ ఇంత ముందుకు వెళ్లాడు.. నువ్వెందుకు వెనుకబడ్డావు?” వంటి మాటలు తల్లిదండ్రులు సాధారణంగానే మాట్లాడినా.. అవి పిల్లల మనసులో తీవ్ర ఒత్తిడిని కలిగించవచ్చు.పిల్లలను ప్రోత్సహించడానికి, ఒత్తిడి చేయడానికి మధ్య చాలా చిన్న తేడా ఉంటుంది. “నువ్వు ఇంకా బాగా చేయగలవు” అనే మాట ప్రోత్సాహంగా ఉండవచ్చు. అదే విషయాన్ని పదేపదే విమర్శిస్తూ, ఇతరులతో పోల్చుతూ చెప్పడం మాత్రం పిల్లల్లో ఆత్మవిశ్వాసాన్ని తగ్గించే అవకాశం ఉంది.ముఖ్యంగా చదువులో ప్రతి విద్యార్థి సామర్థ్యం ఒకేలా ఉండదు. ఒక విద్యార్థి చదువులో ముందుంటే, మరొక విద్యార్థి క్రీడలు, కళలు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, కమ్యూనికేషన్ లేదా సృజనాత్మకతలో ప్రతిభ చూపవచ్చు. అందువల్ల మార్కులను మాత్రమే పిల్లల ప్రతిభకు కొలమానంగా చూడకూడదు.పిల్లల కెరీర్ ఎంపిక విషయంలో కూడా తల్లిదండ్రుల పాత్ర ఎంతో కీలకం. తమకు నచ్చిన కోర్సు లేదా ఉద్యోగాన్ని పిల్లలు ఎంచుకోవాలని ఒత్తిడి చేయడం కంటే, వారి ఆసక్తి, సామర్థ్యం, లక్ష్యాలను తెలుసుకోవడం అవసరం. తల్లిదండ్రుల అనుభవం పిల్లలకు మార్గదర్శకంగా ఉండాలి కానీ.. వారి నిర్ణయ స్వేచ్ఛను పూర్తిగా భర్తీ చేయకూడదు.పిల్లలు తప్పు చేసినప్పుడు వెంటనే మందలించడం కంటే.. ఆ తప్పుకు కారణం ఏమిటో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నించాలి. ఒక పరీక్షలో తక్కువ మార్కులు వచ్చినప్పుడు “నువ్వు ఎందుకు చదవలేదు?” అని ప్రశ్నించడం కంటే “ఎక్కడ ఇబ్బంది వచ్చింది? నీకు ఏ విధంగా సహాయం చేయాలి?” అని అడిగితే పిల్లలు తమ సమస్యలను తల్లిదండ్రులతో పంచుకునే అవకాశం పెరుగుతుంది.అదేవిధంగా పిల్లలతో మాట్లాడటం మాత్రమే కాదు.. వారు చెప్పేది శ్రద్ధగా వినడం కూడా తల్లిదండ్రుల బాధ్యత. పిల్లలు తమ సమస్యలను చెప్పినప్పుడు వెంటనే తీర్పు ఇవ్వడం, ఇతరులతో పోల్చడం లేదా పరిష్కారం చెప్పడం కంటే ముందుగా వారి భావాలను అర్థం చేసుకోవాలి.తల్లిదండ్రుల అంచనాలు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు కొంతమంది పిల్లలు వైఫల్యాన్ని ఎదుర్కోవడానికి భయపడవచ్చు. తమ తల్లిదండ్రులను నిరాశపరచకూడదనే ఆలోచనతో తమ సమస్యలను దాచిపెట్టే అవకాశం కూడా ఉంటుంది. అందుకే పిల్లలకు “నీ ఫలితం కంటే నీ ప్రయత్నం మాకు ముఖ్యం” అనే భరోసా ఇవ్వడం అవసరం.పిల్లల మానసిక ఆరోగ్యానికి ఇంటి వాతావరణం ఎంతో ముఖ్యమైనది. ఇంట్లో ప్రేమ, భద్రత, పరస్పర గౌరవం, స్వేచ్ఛగా మాట్లాడుకునే వాతావరణం ఉంటే పిల్లలు తమ సమస్యలను ధైర్యంగా పంచుకోగలుగుతారు. అదే సమయంలో ప్రతి విషయంలో విమర్శలు, పోలికలు, భయపెట్టడం, అధిక అంచనాలు ఉంటే పిల్లల్లో మానసిక ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది.పిల్లలను క్రమశిక్షణలో ఉంచడం అవసరమే. అయితే క్రమశిక్షణ అంటే భయపెట్టడం కాదు. బాధ్యతను అర్థం చేసుకునేలా చేయడం. చదువుపై శ్రద్ధ పెట్టించడం అవసరమే కానీ.. చదువే జీవితంలో అన్నింటికంటే ముఖ్యమని పిల్లలకు భావింపజేయకూడదు. వారి నిద్ర, విశ్రాంతి, ఆటలు, స్నేహాలు, అభిరుచులు, భావోద్వేగ అవసరాలకు కూడా తగిన ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.పిల్లలలో ప్రవర్తనలో లేదా భావోద్వేగాల్లో గణనీయమైన మార్పులు కనిపిస్తే వాటిని “పిల్లల వయసు వల్లే” అని నిర్లక్ష్యం చేయకుండా తల్లిదండ్రులు శ్రద్ధ వహించాలి. అవసరమైతే ఉపాధ్యాయులు, స్కూల్ కౌన్సెలర్లు లేదా మానసిక ఆరోగ్య నిపుణుల సహాయం తీసుకోవడం మంచిది.తల్లిదండ్రులు పిల్లల జీవితంలో జడ్జిలుగా కాకుండా మార్గదర్శకులుగా ఉండాలి. పిల్లలు తమ సమస్యలను చెప్పడానికి భయపడకుండా, తమ విజయాలను పంచుకోవడానికి సంతోషించేలా కుటుంబ వాతావరణాన్ని నిర్మించాలి.చివరగా ప్రతి తల్లిదండ్రి గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం ఒక్కటే.. పిల్లలకు మనం ఇచ్చే ఆస్తుల కంటే, మనం ఇచ్చే ఆత్మవిశ్వాసం గొప్పది. మార్కులు తగ్గవచ్చు, పరీక్షల్లో వైఫల్యం రావచ్చు, కెరీర్లో మార్పులు రావచ్చు. కానీ తల్లిదండ్రుల అండ, నమ్మకం, ప్రోత్సాహం ఉంటే పిల్లలు తమ తప్పుల నుంచి నేర్చుకుని ముందుకు వెళ్లగలరు.“పిల్లలపై ఒత్తిడి పెంచడం కంటే.. వారి సామర్థ్యంపై నమ్మకం పెంచుదాం. పోల్చడం కంటే ప్రోత్సహిద్దాం. ఆదేశించడం కంటే మాట్లాడుదాం. పిల్లల భవిష్యత్తును నిర్మించాలంటే ముందుగా వారి మనసును అర్థం చేసుకుందాం.”—
డా. కె.టి.సి. పాపారాయుడు
Psychologist & District Career Mental Health Counsellor