వర్షపు నీటిని సంరక్షించి పొదుపు చేయాలి :మొహమ్మద్ జహీర్ ఉద్దీన్ అజీమ్, జనగామ సీనియర్ జర్నలిస్ట్ (ఉర్దూ )
*రాష్ట్రంలో వర్షపాతం తగ్గడం వల్ల నీటి కొరత ముప్పు — ముందస్తు జాగ్రత్తలు అవసరం నీటి వృథాను నివారిస్తూ భూగర్భ జలాల పరిరక్షణపై దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం* –మొహమ్మద్ జహీర్ ఉద్దీన్ అజీమ్ ——————————————————————— రాష్ట్రంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఈ ఏడాది వర్షపాతం తక్కువగా నమోదవుతున్న నేపథ్యంలో రానున్న రోజుల్లో నీటి కొరత ఏర్పడే అవకాశం ఉందనే ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. వర్షం సహజ నీటి వనరులకు ప్రధాన ఆధారం. వర్షపాతం తగ్గితే వ్యవసాయం, చెరువులు, సాగునీరు, భూగర్భ జలాలపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. పరిస్థితిపై సకాలంలో దృష్టి సారించకపోతే రైతులతో పాటు సాధారణ ప్రజలు కూడా నీటి సమస్యలను ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంది. వర్షపాతం తగ్గడం వల్ల జిల్లాలోని పలు చెరువులు, ఇతర నీటి నిల్వల్లో నీటి మట్టం తగ్గే అవకాశం ఉంది. అదే విధంగా భూగర్భ జలాల మట్టం కూడా పడిపోయే ప్రమాదం ఉంది. దీని ప్రభావం వ్యవసాయ కార్యకలాపాలతో పాటు తాగునీటి లభ్యతపై కూడా పడవచ్చు. ప్రస్తుత నీటి వనరులను అత్యంత జాగ్రత్తగా, ప్రణాళికాబద్ధంగా వినియోగించాల్సిన అవసరం ఉంది. గృహ అవసరాలు, వ్యవసాయం, ఇతర రంగాల్లో నీటి అనవసర వినియోగం మరియు వృథాను అరికట్టాలి. రైతులు తక్కువ నీటితో ఎక్కువ విస్తీర్ణానికి సాగునీరు అందించే పద్ధతులను అవలంబించాలి. జిల్లా స్థాయి ఉన్నతాధికారుల ఆధ్వర్యంలో తక్కువ నీటితో సాగు చేయగల పంటలు, కూరగాయల సాగును ప్రోత్సహించడంపై దృష్టి సారిస్తున్నారు. రైతులను గుమ్మడికాయ, పప్పుధాన్యాలు, ఇతర తక్కువ నీరు అవసరమయ్యే కూరగాయల సాగు వైపు ప్రోత్సహిస్తున్నారు. అదేవిధంగా మునగ, పుట్టగొడుగుల సాగుపై కూడా ప్రత్యేక దృష్టి సారిస్తున్నారు. తక్కువ నీటి వనరులతో మెరుగైన దిగుబడులు సాధించేందుకు రైతులను ప్రత్యామ్నాయ మరియు తక్కువ నీరు అవసరమయ్యే పంటల వైపు మళ్లించడం అవసరమని అధికారులు పేర్కొంటున్నారు. అదేవిధంగా చెరువులు, బావులు, ఇతర నీటి వనరులను పర్యవేక్షించడంతో పాటు భూగర్భ జలాల మట్టంపై నిరంతరం నిఘా ఉంచాలి. అందుబాటులో ఉన్న వర్షపు నీటిని సంరక్షించేందుకు చెరువుల శుభ్రత, వర్షపు నీటి నిల్వ, వాటర్ హార్వెస్టింగ్, భూగర్భ జలాల రీచార్జ్కు సంబంధించిన చర్యలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. ప్రజలు కూడా నీటిని దేవుడిచ్చిన అమూల్యమైన వరంగా భావించి అనవసరంగా వినియోగించకుండా జాగ్రత్త వహించాలి. ఇళ్లలో, పొలాల్లో, ఇతర ప్రాంతాల్లో నీటి వృథాను అరికట్టడం ప్రతి పౌరుడి బాధ్యత. నేడు నీటిని పొదుపు చేస్తే భవిష్యత్తులో తీవ్రమైన నీటి కొరత సమస్యలను ఎదుర్కోకుండా ఉండేందుకు సహాయపడుతుంది. ప్రభుత్వం, సంబంధిత శాఖలు, రైతులు, ప్రజలు పరస్పర సహకారంతో జిల్లాలోని నీటి వనరుల పరిరక్షణకు సమగ్ర ప్రణాళిక రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. తక్కువ వర్షపాతం ఉన్న పరిస్థితుల్లో కూడా వ్యవసాయం, తాగునీరు, ఇతర అవసరాలకు ఇబ్బందులు కలగకుండా చర్యలు చేపట్టాలి. వర్షపు నీటిని సంరక్షించాల్సిన అవసరం — Rainwater Harvesting వర్షపు నీటిని సేకరించి నిల్వ చేసే విధానాన్ని “Rainwater Harvesting” అంటారు. అదే విధంగా వర్షం సమయంలో ప్రవహించే నీటిని అడ్డుకుని వృథా కాకుండా సంరక్షించి సహజ వనరుగా వినియోగించడాన్ని “Rainwater Conservation” అని కూడా అంటారు. ప్రస్తుతం భూగర్భ జలాల మట్టం తగ్గడం, నీటి అవసరాలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో వర్షపు నీటిని సంరక్షించడం అత్యంత అవసరంగా మారింది. వర్షం సమయంలో పెద్ద మొత్తంలో నీరు వాగులు, రోడ్లు, లోతట్టు ప్రాంతాల నుంచి ప్రవహించి వృథా అవుతోంది. ఈ నీటిని సరైన ప్రణాళికతో అడ్డుకుని భూమిలోకి ఇంకేలా చేస్తే భూగర్భ జలాల మట్టాన్ని పెంచేందుకు గణనీయంగా సహాయపడుతుంది. వర్షపు నీటిని సంరక్షించేందుకు చెక్ డ్యామ్లు, పెర్కొలేషన్ ట్యాంకులు, ఫార్మ్ పాండ్లు, రైన్వాటర్ హార్వెస్టింగ్ ట్యాంకులు, రీచార్జ్ బోర్వెల్లు వంటి విధానాలను అమలు చేయవచ్చు. ఇళ్ల, పాఠశాలలు, ప్రభుత్వ భవనాలు, ఇతర సంస్థల పైకప్పులపై సేకరించే వర్షపు నీటిని పైపుల ద్వారా ట్యాంకుల్లో నిల్వ చేయవచ్చు. లేదా తగిన ఫిల్టరేషన్ అనంతరం భూగర్భ జలాల రీచార్జ్కు వినియోగించవచ్చు. ప్రత్యేకంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పొలాల చుట్టూ చిన్న కట్టలు, నీటిని నిల్వ చేసే కందకాలు, ఫార్మ్ పాండ్లు ఏర్పాటు చేస్తే వర్షపు నీరు ఎక్కువ కాలం ఆ ప్రాంతంలో నిల్వ ఉంటుంది. దీని వల్ల భూమిలో తేమ నిలిచి ఉండటంతో పాటు వ్యవసాయం, పశువులకు నీటి లభ్యత మెరుగుపడేందుకు సహాయపడుతుంది. నీరు ప్రకృతి ప్రసాదించిన అమూల్యమైన వరం. అది ప్రవహించి వృథా కాకుండా సంరక్షించడం మనందరి బాధ్యత. వర్షపు నీటి సంరక్షణపై ప్రజల్లో అవగాహన కల్పించి ప్రతి గ్రామం, పట్టణం, నగరంలో Rainwater Harvesting విధానాన్ని ప్రోత్సహించాలి. ఈ రోజు సంరక్షించిన వర్షపు నీరు భవిష్యత్తులో నీటి కొరత సమస్యను తగ్గించడంలో కీలక పాత్ర పోషించగలదు.








