విశాఖపట్నం, మధురవాడ, ఏప్రిల్ 4, పున్నమి న్యూస్ ప్రతినిధి** పార్లమెంటు ఉభయ సభలు ఆమోదించిన **ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ (సవరణ) బిల్లు 2026**తో అమరావతి ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏకైక శాశ్వత రాజధానిగా చట్టబద్ధ స్థాయి పొందింది. లోక్సభలో ఏప్రిల్ 1న, రాజ్యసభలో ఏప్రిల్ 2న వాయిస్ వోట్ ద్వారా ఆమోదం పొందిన ఈ బిల్లు 2014 ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్విభజన చట్టం సెక్షన్ 5ని సవరించి, అమరావతిని జూన్ 2, 2024 నుంచి రాష్ట్ర ఏకైక రాజధానిగా గుర్తించింది. ఈ నిర్ణయం రాజధాని వివాదానికి చివరి ముద్ర వేసి, అభివృద్ధి పనులకు కొత్త ఊపిరి పోసింది.
అమరావతి గత చరిత్ర: బౌద్ధ సంస్కృతి కేంద్రం నుంచి ఆధునిక రాజధాని వరకు
అమరావతి చరిత్ర 2000 ఏళ్లకు పైగా పాతది. క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దం నుంచి సతవాహన రాజవంశం రాజధానిగా (ధాన్యకటకం / ధరణికోట) ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇక్కడ ఉన్న **అమరావతి స్తూపం (మహాచైత్యం)** ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద బౌద్ధ స్తూపాల్లో ఒకటి. సతవాహనులు, ఇక్ష్వాకులు కాలంలో బౌద్ధ భిక్షువులు, విద్యార్థులు, వాణిజ్యవేత్తలు ఇక్కడి నుంచి శ్రీలంక, సుమత్రా, జావా వరకు వ్యాపించారు. అమరావతి శిల్పాలు (అమరావతి స్కల్ప్చర్స్) ప్రపంచ ప్రసిద్ధి ఇవి లండన్ బ్రిటిష్ మ్యూజియం, చెన్నై గవర్నమెంట్ మ్యూజియంలలో ఉన్నాయి.
మధ్యయుగ కాలంలో పల్లవులు, చోళులు, విజయనగర సామ్రాజ్యం పాలనలో కూడా ఇక్కడి ఆమరేశ్వర స్వామి ఆలయం (పంచారామ క్షేత్రం) హిందూ భక్తులకు ప్రముఖ తీర్థస్థలంగా మిగిలింది. ఆధునిక కాలంలో 2014లో తెలంగాణ విభజన తర్వాత హైదరాబాద్ ఉమ్మడి రాజధాని హోదా కోల్పోయిన ఆంధ్రప్రదేశ్కు కొత్త రాజధాని అవసరమైంది. 2015లో చంద్రబాబు నాయుడు ప్రభుత్వం అమరావతిని గ్రీన్ఫీల్డ్ రాజధానిగా ఎంపిక చేసి, 54,000 ఎకరాల్లో ప్రపంచ స్థాయి నగరం నిర్మాణం ప్రారంభించింది. రైతులు భూములు పూలింగ్ చేసి రాజధానికి త్యాగం చేశారు.
2019లో వైఎస్ జగన్ ప్రభుత్వం మూడు రాజధానుల (అమరావతి లెజిస్లేటివ్, విశాఖ ఎగ్జిక్యూటివ్, కర్నూలు జ్యుడీషియల్) ప్రతిపాదనతో అమరావతి అభివృద్ధి ఆగిపోయింది. రైతుల ఉద్యమాలు, కోర్టు కేసులు, ఇన్వెస్టర్ల అనిశ్చితి ఏర్పడ్డాయి.
బిల్లు అంగీకారం: విశ్లేషణ రాజకీయ, ఆర్థిక, సామాజిక ప్రాముఖ్యత
2024 ఎన్నికల్లో తెలుగుదేశం పార్టీ నేతృత్వంలోని ఎన్డీఏ మళ్లీ అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత చంద్రబాబు నాయుడు ప్రభుత్వం అమరావతి ఏకైక రాజధాని నిర్ణయానికి చట్టబద్ధత కల్పించాలని కేంద్రానికి తీర్మానం పంపింది. మార్చి 28, 2026న ఏపీ అసెంబ్లీలో ఆమోదం పొందిన తీర్మానం ఆధారంగా కేంద్రం ఈ సవరణ బిల్లును ప్రవేశపెట్టింది.
**విశ్లేషణ:**
**రాజకీయ స్థిరత్వం:** బిల్లు రాజధాని మార్పు భవిష్యత్ ప్రయత్నాలను అడ్డుకుంటుంది. ఇక మూడు రాజధానుల డిబేట్ ముగిసింది. వైఎస్ఆర్సీపీ వాకౌట్ చేయడం రాజకీయ వ్యతిరేకతను సూచిస్తుంది.
**ఆర్థిక ప్రయోజనాలు:** ఇన్వెస్టర్లకు నిశ్చయత వచ్చింది. సింగపూర్ మోడల్లో ప్రపంచ స్థాయి ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్, ఐటీ, ఫార్మా, ఎడ్యుకేషన్ హబ్గా అమరావతి అభివృద్ధి వేగవంతం అవుతుంది. రైతులకు ఇచ్చిన హామీలు (రిటర్న్ ల్యాండ్, కాంపెన్సేషన్) త్వరగా అమలు కావాలి.
**సామాజిక సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత:** 2000 ఏళ్ల బౌద్ధ హిందూ వారసత్వానికి ఆధునిక రాజధాని హోదా లభించడం ఆంధ్రుల ఆత్మగౌరవానికి ప్రతీక. కృష్ణా నది ఒడ్డున గ్రీన్ సిటీగా అమరావతి భవిష్యత్ తరాలకు ఆదర్శ నగరంగా నిలుస్తుంది.
ఈ బిల్లు రాష్ట్రపతి ఆమోదం పొంది గెజిట్ నోటిఫికేషన్గా మారిన తర్వాత అధికారికంగా అమలు అవుతుంది. రాజధాని నిర్మాణం 3 సంవత్సరాల్లో పూర్తి చేస్తామని సీఎం చంద్రబాబు నాయుడు హామీ ఇచ్చారు. అమరావతి చరిత్ర, వర్తమానం, భవిష్యత్తు మూడింటినీ ఒకేసారి అలంకరించుకున్న చారిత్రక నిర్ణయం ఇది!
